Kurdeşen (Ürtiker, Dabaz) bir hastalık mıdır

Kurdeşen, cilt yüzeyinde aniden başlayan, (baskı uyguladığınızda rengi solan) kırmızı kabartılı, şiddetli kaşıntıya neden olan alerjik bir deri hastalığıdır.

Vücudun her bölgesinde görülebilen bu kabartılara, kaşıntıyla birlikte batma ve yanma hissi de eşlik edebilir.  Aniden başladığı gibi 1-2 saat içinde kaybolabilir veya farklı bölgelerde yenileri çıkabilir. 

Kurdeşenler (Ürtiker, Dabaz) bir hastalık mıdır?

Evet! halk arasında daha çok kurdeşen ve ya Dabaz olarak bilinen, tıptaki ismiyle Ürtiker, ciltte kırmızı plaklar şeklinde görülen, kaşıntılı, alerjik bir hastalıktır. Her beş çocuktan birisinde kurdeşen (ürtiker) görülürken, egzama, alerjik nezle ve astımı olan çocukların neredeyse yarısında kurdeşen görülmektedir.

Kurdeşende (ürtiker) ciltte kızarıklık, kabarık ve kaşıntılı plaklar halinde görüldüğü için dermatolojik hastalıklarla karıştırılabilmektedir. Kesin tanı konulması için bir alerji hastalıkları uzmanından görüş alınmalıdır.

“Ürtiker (kurdeşen) tarihte bilinen eski hastalıklardandır ve adının, temas ettiği yerlerde kaşıntı ve kızarıklığa sebep olan Isırgan Otu “Urtica Ureus” dan türetildiği bilinmektedir. “

Kurdeşenler alerji süresine göre 2 çeşit olarak incelenmektedir;

  • Akut (ani gelişen)
  • Kronik (uzun süreli)

Akut Ürtiker (Kurdeşen)

Aniden gelişen, 6 haftadan daha kısa sürede sönen kaşıntılı kızarıklıklar gözlemlendiğinde akut kurdeşen olarak değerlendirilir. Genellikle ilk 24-48 saat çok şiddetli seyreder. Kaşıntılı döküntüler kısa süre içinde sönümlenir, düzelmiş gibi görünürken bir anda yine ortaya çıkıp hastayı stresli bir sürece sokar. Bazen bir hafta içinde yatışırken bazen 2 haftayı da bulabilmektedir.

Kronik Kurdeşen

6 haftadan uzun süren kaşıntılı kızarıklıklar, yangılı döküntüler kronik kurdeşen olarak değerlendirilir. Kronik kurdeşenin pek çok sebebi olabileceği için mutlaka doğumdan 18 yaşına kadar olan çocukların Çocuk Alerji Uzmanlarınca, 18 yaşından büyük hastaların ise Yetişkin Alerji Uzmanları tarafından takip ve tedavi edilmelerinde yarar vardır.

Fiziksel ve fiziksel olmayan uyaranlarla ortaya çıkan kurdeşenler

Fiziksel uyaranlara bağlı olarak ortaya çıkan kurdeşenler şu şekilde sıralanır;

  • Soğuk temas,
  • Geç tip basınç,
  • Sıcak temas,
  • Solar (güneşe bağlı),
  • Dermografik kurdeşenler,

Fiziksel olmayan uyarılara bağlı olarak ortaya çıkan kurdeşenler ise şu şekilde sıralanmaktadır;

  • Aquajenik (suya bağlı) 
  • Kolinerjik 
  • Temas (kolinerjik) 
  • Egzersize bağlı kurdeşenler/alerjik (anafilaktik)şok

Kurdeşenin tedavisinde Çocuk Alerji Uzmanı ve Yetişkin Alerji Uzmanı

Tüm hastalıklarda olduğu gibi kurdeşen tedavisinde de erken ve doğru teşhis, doğru tedavi için en önemli kriterdir. Ani gelişen kurdeşen atakları acil serviste tedavi edilmelidir. Acil tedaviye yanıt vermeyen veya kronik kurdeşeni olan kişiler alerji uzmanları tarafından takip edilmeli ve tedavileri planlanmalıdır.

Çocuk Alerji / immünoloji uzmanları ve yetişkin alerji/immünoloji uzmanları kurdeşen ve alerjik hastalıklar için eğitim almış ve bu konuda diploması olan doktorlardır. Bu nedenle ciddi veya kronik kurdeşeni olan 0-18 yaş arası çocukların çocuk alerji uzmanları (yeni adıyla çocuk immünoloji ve alerji hastalıkları uzmanları) tarafından, 18 yaşından büyüklerin ise yetişkin alerji uzmanları (yeni adıyla immünoloji ve alerji hastalıkları uzmanları) tarafından incelenmesi, teşhis konulup tedavi edilmesinde yarar vardır.